close
چت روم

شیمی

انسان کتابی است در انتظار خواننده اش. دکتر علی شریعتی
سايت
   ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ
     
    آرشیوانجمن   
آرشيو
خبر نامه
براي اطلاع از آپيدت شدن سایت در خبرنامه سایت عضو شويد تا جديدترين مطالب به ايميل شما ارسال شود

امكانات جانبي


(a-d-l)منبع
تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/771979975.gif


تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/481795921.gif  تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/a-d-l740607.gif

ابزار وبمستر

   
نوروز 1394 مبارک !




به ادامه مطلب بروید ......



انواع ابر ها
| نویسنده: آرمان | تاريخ: سه شنبه 07 مرداد 1393

انواع ابرها

 

به طور كلي، انواع مهم ابرها را به طور خلاصه به شرح زير مي‌توان بيان داشت:


1- ابرهاي سيروس (Cirrus) : اين ابرها از مرتفع‌ترين ابرها بوده واغلب به صورت پرمانند و سفيد رنگ و شفاف (ملو از بلورهاي يخ) در آسمان ديده مي‌شوند. اين ابرها بعضاً به صورت دسته‌هاي منظم جدا از هم، در آسمان ديده مي‌شوند در اين صورت موسوم به سيروس‌هاي هواي خوب بوده و اگر توأم با ابرهاي سيرواستراتوس و آلتواستراتوس گردند. معمولاً علامت هواي بد مي‌باشند.

2- سيرو استراتوس (Cirrostratus) : اين ابرها را مي‌توان سيروس‌هاي نازك تور مانندي دانست كه از ابرهاي كوچك سفيد و به هم فشرده به شكل گوله پشمي شكيل يافته‌اند و به علت شفافيت خورشيد و ماه و ستارگان از پشت آنها قابل رويت بوده و اغلب هاله‌اي دور خورشيد و ماه تشكيل مي‌دهند. اين هاله‌ نتيجه شكست نور بوسيله بلورهاي يخ معلق در هوا است ظهور اين ابرها، علامت نزديك شدن هواي طوفاني بوده و به همين لحاظ، اين ابرها را مي‌توان پيش از فرا رسيدن هواي بد و يا حالت‌هاي طوفاني هوا، مشاهده نمود.

3- سيرو كومولوس (Cirrocumulus) : اين ابرها اغلب از توسعه ابرهاي سيرو استراتوس حاصل شده و بدون سايه مي‌باشند و غالباً به جاي خورشيد و ماه هاله‌اي در آسمان بوجود مي‌آورند. ساختمان آنها اغلب متشكل از قطعات سفيد رنگ بوده و معمولاً پيش از ابرهاي سيروس در آسمان ظاهر مي‌شوند. ظهور آنها در آسمان، مقدمه فرا رسيدن هواي ابري و طوفاني است.

بقیه در ادامه مطلب..........



تاریخچه جدول تناوبی
| نویسنده: آرمان | تاريخ: سه شنبه 07 مرداد 1393

در اوايل سدهي نوزدهم ميلادي، شباهت شيميايي و فيزيكي عناصر توجه شميدانها را به خود جلب كرد.در سالهاي 1817 و 1829 يوهان دوبراينر مقاله هايي منتشر كرد و در آنها خواص مجموعههاي سهتايي از فلزات را مورد بررسي قرار داد(Ca, Sr, Ba; Li, Na, K; Cl, Br, I; S, Se, Te) . عناصر هر مجموعه داراي شباهتهايي هستند و وزن اتمي عنصر دوم در هر مجموعه تقريبا ميانگين اوزان اتمي دو عنصر ديگر است.

بقیه در ادامه مطلب..........



خطر استفاده از پلاستيك
| نویسنده: آرمان | تاريخ: سه شنبه 07 مرداد 1393

خطر استفاده از پلاستيك هاى غيراستاندارد در ماكروويو براى گرم كردن و پختن غذا
اصولا ظروفى كه براى پختن يا گرم كردن غذا در ماكروويو به كار مى
 روند بايد استاندارد و مشخص باشند. اينگونه ظروف و پلاستيك هايى كه غذا در آن پيچيده مى شوند از موادى درست شده اند كه در موقع پختن و گرم كردن غذا موجب تغييرات اجزاى مواد خوراكى نمى شوند و يا خود تجزيه نمى شوند و باعث سمى شدن مواد غذايى نمى گردند. 

بقیه در ادامه مطلب..........



آیا می دانید ؟
| نویسنده: آرمان | تاريخ: جمعه 13 تير 1393
به ادامه مطلب بروید..........  تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/740951540.gif


جدول تناوبی مار پیچ
| نویسنده: آرمان | تاريخ: دوشنبه 09 تير 1393

برای دیدن عکس به ادامه مطلب بروید..........................



حباب های یخ زده
| نویسنده: آرمان | تاريخ: دوشنبه 09 تير 1393

a-d-l


بقیه در ادامه مطلب...............



رمزهای جدول تناوبی
| نویسنده: آرمان | تاريخ: دوشنبه 09 تير 1393
رمزهای جدول تناوبی

 رمز هایی که برای یادگیری آسان جدول تناوبی گذاشته میشود مربوط به ستون های جدول  تناوبی یعنی ستون های عمودی جدول تناوبی است. 
     
بقیه در ادامه مطلب..............


عکس ربات انسان نما در ژاپن
| نویسنده: آرمان | تاريخ: چهارشنبه 28 خرداد 1393

برای دیدن عکس ربات انسان نما به ادامه مطلب بروید..................



پل ماه
| نویسنده: آرمان | تاريخ: یکشنبه 28 ارديبهشت 1393

پل ماه(Moon Bridge)نیز خوانده می‌شود(از آنجایی که این نوع پل یادآور چگونگی حرکت ماه در آسمان است). بعضی این پل‌های موحود در این باغها ممکن است فقط روی یک سری بستر رودهای خشک که جربان آب سنگ ریزه‌های ته رود را شسته‌است گذر کنند. در قصرها اغلبا این پلها بر روی آبراهای مصنوعی به عنوان سمبل یک مسیر خاص به یک مکان خیلی مهم یا یک مکان خیالی و فرضی ساخته شده‌اند. برای نمونه 5 پل در شهر ممنوعه در پکن(پایتخت چین) بر روی یک سری آبراه پر پیج خم ساخته شده‌اند که پل مرکزی تنها جهت عبور امپراطور، همسر امپراطور و فرزندانشان بوده‌است.

بقیه مطالب + عکس در ادامه مطلب..................





برچسب ها : , , ,
کانی ها
| نویسنده: آرمان | تاريخ: چهارشنبه 24 ارديبهشت 1393

كاني ماده‌ي طبيعي، غيرآلي، بلوري و جامد است كه در تركيب سنگ‌هاي پوسته‌ي زمين يافت مي‌شود. برخي كاني‌ها از يك عنصر خالص و بسياري از آن‌ها از دو يا چند عنصر درست شده‌اند. در هر صورت، كاني‌ها تركيب شيميايي معيني دارند. 

واژه‌ي كاني از واژه‌ي فارسي كان گرفته شده است كه در زبان عربي به آن معدن گفته مي‌شود. بنابراين، كاني به ماده‌اي گفته مي‌شود كه به طور طبيعي از معدن(كان) به دست مي‌آيد و معدن بخشي از پوسته‌اي زمين است كه در آن‌جا به اندازه‌ي چشم‌گيري، كاني يافت مي‌شود. موادي مانند شيشه، چيني، آلياژ‌هاي گوناگون، كه انسان‌ آن‌ها را ساخته است، و موادي مانند مرواريد صدف، استخوان، عاج و بسياري ديگر، كه جان‌داران مي‌سازند، كاني نيستند. 

ويژگي‌هاي كاني‌ها 

كاني‌ها چيزهاي همگني هستند؛ يعني، ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي همه‌ي ذره‌هاي سازنده‌ي آن‌ها، يكسان است. براي مثال، اگر يك قطعه هاليت(نمك خوراكي) را به ذره‌هاي بسيار كوچكي بشكنيم، همه‌ي ذره‌هاي به دست آمده، مزه‌ي شوري دارند، به سادگي در آب حل مي شوند و ديگر ويژگي‌هاي نمك را نشان مي‌دهند. 

كاني‌ها مواد بلوري و جامدي هستند؛ يعني، ذره‌هاي سازنده‌ي آن‌ها بر اساس نظم و قانون معيني كنار هم قرار گرفته‌اند؛ به نحوي كه، همه‌ي سطح‌هاي بيروني يك كاني، صاف است. شكل بلوري و منظم كاني‌ها از آرايش اتم‌ها و مولكول‌هاي دروني آن‌ها ناشي مي‌شود. 

هر كاني تركيب شيميايي ثابتي دارد. براي مثال، پيريت هميشه FeS2 و كلسيت CaCO3 همواره است. البته، در برخي كاني‌ها ممكن است نسبت برخي عنصرها تغيير كند. براي مثال، در كاني الوين( FeMgSiO4 ) ممكن است درصد آهن و منيزيم از بلوري به بلوري ديگر، از صفر تا صد درصد تغيير كند. 

برخي كاني‌ها، مانند طلا، از يك عنصر درست شده‌اند. البته، طلا كم‌تر به صورت خالص يافت مي‌شود. بلورهاي مكعبي و زرد رنگ طلا، اگر با نقره همراه باشند، روشن‌تر و اگر با مس همراه باشند، قرمزتر به نظر مي‌رسند. بسيار از كاني‌ها از دو يا چند عنصر متفاوت هستند كه با هم مخلوط شده و ماده‌ي مركبي به وجود آورده‌اند. براي مثال، فراوان‌ترين كاني، يعني كوارتز، تركيبي از سيليسيم و اكسيژن است. 

شكل‌گيري كاني‌ها 

كاني‌ها از پيوندهاي گوناگون بين اتم‌هاي عنصرها به وجود مي‌آيند. تا كنون 92 عنصر در طبيعت شناسايي شده است. از بين اين 92 عنصر طبيعي، 8 عنصر اكسيژن، سيليسيوم، آلومينيوم، آهن، كلسيم، سديم، پتاسيم، و منيزيم، حدود 5/98 درصد كاني‌ها را مي‌سازند. از تركيب‌شدن اين عنصرها با هم، كاني‌ها گوناگوني به وجود مي‌آيد. براي مثال، از تركيب شدن اكسيژن با سيليسيوم، اكسيد سيليسيوم SiO2 (كوارتز) و از تركيب‌شدن اكسيژن، سيليسيوم، منيزيم و آهن، الوين( FeMgSiO4 ) به دست مي‌آيد. 

كاني‌ها علاوه بر اين كه از نظر تركيب شيميايي با هم تفاوت دارند، از نظر شكل ظاهري، رنگ، اندازه و ديگر ويژگي‌ها نيز تفاوت‌هاي زيادي با هم دارند. اين تفاوت‌ها از چگونگي شكل‌گيري آن‌ها برمي‌خيزد. برخي كاني‌ها از سرد شدن ماده‌ي مذاب به دست مي‌آيند. همه‌ي كاني‌هاي سنگ‌هاي آذرين، مانند كوارتز، فلدسپات، ميكا و الوين، اين گونه به وجود مي‌آيند. 

برخي ديگر از كاني‌ها از سرد شدن بخار در سطح سنگ‌ها يا شكاف‌هاي موجود در آن‌ها به وجود مي‌آيند. سرد شدن گاز گوگرد در قله‌هاي آتش‌فشاني دماوند و تفتان، نمونه‌اي از اين فرايند است. كاني‌ها ديگري از بخار شدن محلول‌هايي به وجود مي‌ايند كه به اندازه‌ي اشباع رسيده‌اند. براي مثال، از بخار شدن آرام‌ درياچه‌هاي مركزي ايران، نمك و گچ به دست مي‌آيد. 

برخي كاني‌ها از واكنش‌هاي شيميايي يون‌ها در آب به وجود مي‌آيند. براي مثال، در درياهاي گرم، يون كلسيم(+2 Ca) با يون كربنات(+CO32)تركيب مي‌شود و كاني كلسيت(CaCO3) ته‌نشين مي‌شود. برخي كاني‌ها نيز پيامد تخريب شيميايي كاني‌ها ديگر هستند. براي مثال، از تجزيه‌ي شيميايي فلدسپات‌ها، كاني‌هاي رستي(كاني‌هاي تشكيل‌دهنده‌ي خاك) به وجود مي‌آيند. 

شناسايي كاني‌ها 

زمين‌شناسان براي شناسايي كاني‌ها از روش‌هاي گوناگوني، مانند رنگ‌ شعله، طيف نوري، ميكروسكوپ‌هاي پلاريزان، ميكروسكوپ الكتروني و پرتو ايكس، بهره مي‌گيرند. 

رنگ‌شعله. در اين روش تكه‌اي از كاني يا پودر آن را روي شعله نگه مي‌دارند و با دستگاهي به آن مي‌دمند. با تغيير رنگي كه در شعله پديد مي‌آيد، مي‌توان برخي از كاني‌ها را شناسايي كرد. سديم رنگ زرد، پتاسيم رنگ نارنجي، منيزيم رنگ قرمز، كلسيم رنگ نارنجي، باريم رنگ سبز مايل به زرد و مس رنگ سبز درخشان، به وجود مي‌آورد. 

منبع : a-d-l.rozblog.com

بقیه در ادامه مطلب....................



جدول نام علمی مواد شيميايی
| نویسنده: آرمان | تاريخ: چهارشنبه 24 ارديبهشت 1393

تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/سبز چپ.pngبرای دانلود به ادامه مطلب بروید.............تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/سبز راست.png

 


خاصیت کاهو
| نویسنده: آرمان | تاريخ: پنجشنبه 18 ارديبهشت 1393

خواص کاهو

عصاره این گیاه حاوی ویتامین‌های آ، ب، کا و سی (بیشتر در برگ‌های سبز تر)، آهن، املاح معدنی مانند ید، کلسیم، پتاسیم، منیزیم و فسفر و علاوه بر این مقدار زیادی آب و مواد قندی و ازته‌است.

بقیه در ادامه مطلب...............


عکس جدید سلول های عصبی
| نویسنده: آرمان | تاريخ: چهارشنبه 17 ارديبهشت 1393

برای دیدن عکس به ادامه مطلب بروید................



نمونه سوالات امتحانی علوم دوم راهنمایی 2
| نویسنده: آرمان | تاريخ: جمعه 08 فروردين 1393

به ادامه مطلب بروید...................



نمونه سوالات امتحانی علوم دوم راهنمایی 1
| نویسنده: آرمان | تاريخ: جمعه 08 فروردين 1393
برای دیدن به ادامه مطلب بروید.............


بررسی علل زنگ زدن فولاد
| نویسنده: آرمان | تاريخ: جمعه 08 فروردين 1393


چرا فولاد زنگ نزن(stainless steel) نوع 316 ،زنگ می زند؟

 

در جواب به این سوال ابتدا به معرفی این نوع فولاد می پردازیم.

فولادهای زنگ نزن (S.S) طبق دسته بندی موسسه آهن و فولاد امریکا (AISI) به دو گروه سری 300-200 و سری 400 طبقه بندی می شوند که هر سری شامل چندین فولاد با رفتارهای مختلف می باشد.

فولادهای زنگ نزن سری 300-200 آستنیتی (Austenitic) می باشند که بسیار چقرمه (tough) و نرم (ductile) بوده و نیازی به عملیات حرارتی ندارند در نتیجه این فولادها برای جوشکاری مناسب اند و تحت شرایط عادی اتمسفری نیازی به آنیله شدن ندارند.

این فولادها در برابر خوردگی مقاومند و معمولا غیر مغناطیسی هستند و فقط از طریق کار سرد (cold work) سخت میشوند.

محدوده کربن در این فولادها 0.08 تا 0.25 درصد، میزان کروم 16 تا 26 درصد و میزان نیکل 6 تا 22 درصد است.

آنچه که در نوع 316 باعث تمایز آن نسبت به انواع دیگر فولاد S.S همچون 304 شده وجود میزان حداکثر 3 درصد مولیبدنیوم  در آن می باشد.مولیبدنیوم مقاومت خوردگی این آلیاژ کروم-نیکل را در برابر تخریب اکثر مواد و حلالهای شیمیایی صنعتی بالا برده و همچنین در برابر خوردگی حفره ای (pitting) حاصل از کلرایدها مقاومت میکند.به همین خاطر نوع 316 مهمترین فولادی است که در محیطهای دریایی استفاده میگردد.

Type Analysis of Stainless Type 316:

 

 

1.00% max.

Silicon 

0.08% max.

Carbon

16.00-18.00%

Chromium 

2.00% max.

Manganese

10.00-14.00%

Nickel

0.045% max.

Phosphorus

2.00-3.00%

Molybdenum 

0.030% max.

Sulfur 

 

دو عامل مهم در خوردگی این نوع فولادها یکی حساس شدن (sensitization) و عامل دیگر که باعث زنگ زدن جوشهای آن می شود اکسید زدایی نکردن آن می باشد.حال هر کدام بطور مختصر توضیح داده می شود.

به ادامه مطلب بروبد.....................



فلزات سنگین
| نویسنده: آرمان | تاريخ: جمعه 08 فروردين 1393

خلاصه:

 

تعداد 32 نمونه غذا ، آب منابع و عضله ماهي به منظور اندازه گيري فلزات سرب و آهن در فصلهاي تابستان و پاييز ، در دو نوبت با فاصله 3 ماه از چهار مزرعه پرورش ماهي قزل آلاي رنگين كمان در استان چهارمحال بختياري اخذ شده و مورد بررسي براي فاكتورهاي فوق قرار گرفت .

ميزان آهن و سرب به ترتيب در كل نمونه‌هاي آب مزارع مختلف برابر با 4/4 ± 6/60 و2/0 ± 5/2 ميكرو‌گرم بر ليتر ، ميزان آهن و سرب به ترتيب در كل نمونه‌هاي خوراك مصرفي مزارع مختلف برابر با8/183 ± 4/563 و1/1 ± 3/3 ميلي‌گرم بر كيلو‌گرم و همچنين ميزان اين دو فلز به ترتيب در كل نمونه‌هاي ماهي مزارع مختلف برابر با

9/3 ± 7/8 و1/0 ± 3/0 ميلي‌گرم بر كيلو‌گرم بوده است . با توجه به مقادير بدست آمده از دو فلز فوق هيچ‌گونه تفاوت معني‌داري در (05/0 p <) بين خوراك، ماهيان و آبهاي مختلف مشاهده نشد ولي در كل ارتباط منطقي بين ميزان اين دو فلز در غذا و ماهيان تغذيه شده از همان غذا مشاهده گرديد بطوريكه بيشترين ميزان تجمع فلزات سنگين ياد شده در غذاي كارخانه شماره 2 و همينطور ماهيان تغذيه شده از اين غذا و كمترين ميزان تجمع اين فلزات در غذاي كارخانه شماره 3 و ماهيان تغذيه شده با اين خوراك مشاهده شد .

9/3 ± 7/8 و1/0 ± 3/0 ميلي‌گرم بر كيلو‌گرم بوده است . با توجه به استاندارد هاي FAO براي فلزات سنگين و مقايسه آن با مقادير بدست آمده در تحقيق حاضر، ميزان اين فلزات در آب، غذا و عضلات ماهي از حداكثر مجاز پيشنهادي كمتر مي‌باشد. لذا هيچ‌گونه خطري از جانب اين منابع متوجه مصرف‌كنندگان بعدي مثل انسان نيست .

به ادامه مطلب بروید..............



مسابقات علمی استان اصفهان پایه هفتم
| نویسنده: آرمان | تاريخ: پنجشنبه 29 اسفند 1392

کلی سوال های تستی برای کلاس هفتم در این مطلب است.برای دانلود به ادامه مطلب بروید..................a-d-l.rozblog.com



دانستنی های جدید و علمی
| نویسنده: آرمان | تاريخ: پنجشنبه 03 بهمن 1392

به ادامه مطلب بروید.............



عکس جدید جدول تناوبی
| نویسنده: آرمان | تاريخ: پنجشنبه 03 بهمن 1392
به ادامه مطلب بروید............




آزمایش های جالب
| نویسنده: آرمان | تاريخ: پنجشنبه 03 بهمن 1392



به ادامه مطلب بروید....................



تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/آزمایش یخ.gif



ساخت شیطونک
| نویسنده: آرمان | تاريخ: پنجشنبه 03 بهمن 1392
برای دانلود به ادامه مطلب بروید...........


تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/750802757.jpg


دستگاه های اندازه گیری
| نویسنده: آرمان | تاريخ: پنجشنبه 03 بهمن 1392

براب دانلود به ادامه مطلب بروید...........



دانلود اتم ها و ترکیب های شیمیایی
| نویسنده: آرمان | تاريخ: پنجشنبه 03 بهمن 1392

برای دانلود به ادامه مطلب بروید............




تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/321323.jpg



دانلود جدول تناوبی
| نویسنده: آرمان | تاريخ: چهارشنبه 25 دي 1392
برای دانلود کردن به ادامه مطلب بروید........


خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور
| نویسنده: a | تاريخ: سه شنبه 10 دي 1392

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

1

ساختار اتم

مطالعه عناصر به حدود 2500 سال پیش برمی گردد. دالتون با استفاده از واژه یونانی اتم که به معنای تجزیه ناپذیر

است، ذره های سازنده عنصرها را توضیح داد. وی اصول نظریه ی خود را به شرح زیر بیان کرد:

-1 مواد از ذرات تجزیه ناپذیری به نام اتم تشکیل شده اند.

2 - همه اتمهای یک عنصرجرم یکسان وخواص شیمیایی مشابهی دارند و اتم های عناصر مختلف متفاوتند.

-3 اتم ها به وجود نمی آیند و از بین هم نمی روند .

-4 اتمهای عناصر مختلف به هم متصل می شوند و مولکول ها را به وجود می آورند.

-5 هر مولکول از ترکیب شدن نسبت معبنی از اتم ها به وجود می آید.

-6 واکنش های شیمیایی شامل جابجایی اتم ها یا تغییر در شیوه اتصال آنها درمولکول ها است.

اگر چه امروز می دانیم که اتمها خود از ذرات کوچکتری تشکیل شده اند اما هنوز باور داریم که اتم کوچکترین ذره ای

است که خواص شیمیایی و فیزیکی یک عنصر به آن بستگی دارد.

الکترون، نخستین ذره زیر اتمی

اجر ای آزمایشهای بسیاری با الکتریسته، مقدمه ای برای شناخت ساختار درونی اتم بوده است. کشف الکتریسته

ساکن، وقوع واکنش شیمیایی به هنگام عبور جریان برق از میان محلول یک ترکیب شیمیایی فلزدار (الکترولیز یا برقکانت)

و آزمایشهای بسیار روی لوله ی پرتو کاتدی 1 منجر به شناخت الکترون شد. لوله پرتو کاتدی لوله ای شیشه ای است که

بیشتر هوای آن خارج شده است.در دو انتهای این لوله دو الکترود فلزی نصب شده است . هنگامی که یک ولتاژ قوی بین

این دو الکترود اعمال شود، پرتوهایی از الکترود منفی (کاتد) جریان می یابد که به آن پرتو کاتدی می گویند. این پرتوها بر

1

مخترع لوله تولید پرتو کاتدی کروکس است به همین دلیل این لوله ها به لوله های کروکس معروفند.همچنین کشف پرتو کاتدی توسط کروکس

صورت گرفت. 2 ماده فلوروسنت ماده ای است که د راثر برخورد با پرتو پرانرزی درخشان می شودولی با قطع منبع نور قطع می شود

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

2

اثر برخورد با یک ماده ی فلوئورسنت 2 نور سبز رنگی ایجاد می کنند. تامسون باانجام آزمایشهایی با لوله های پرتو کاتدی و

مشاهدات خود به نتایج زیر دست یافت:

-1 پرتوهای کاتدی به خط راست و عمود بر کاتد حرکت می کنند.

-2 پرتوهای کتدی دارای بار الکتریکی منفی هستند.

-3 همه مواد دارای الکترون هستند تامسون موفق شدبه کمک این آزمایشها نسبت بار به جرم الکترون را اندازه

گیری کند. پس ازآن رابرت میلیکان توانست مقداربارالکتریکی الکترون را اندازه بگیرد. به این ترتیب جرم الکترون نیز

9 /109 .10-28gr 1/602 و جرم الکترون برابر . 1019C با کمک نسبت بدست آمده تامسون محاسبه شد. بار الکترون

است.

مدل اتمی تامسون:

تامسون پس از کشف الکترون به عنوان کوچکترین ذره تشکیل دهنده اتم مدل اتمی خود را پیشنهاد کرد.

او اتم را به صورت کره ای توپر از بار های مثبت در نظر گرفت که الکترون ها به طور یکنواخت در آن پراکنده اند.

ویژگی های مدل اتمی تامسون عبارتند از:

-1 الکترونها با بار منفی درون فضای ابر گونه با بار مثبت پراکنده اند.

-2 اتم در مجموع خنثی است پس مجموع بار های مثبت و منفی در اتم برابر است.

-3 ابر کروی مثبت جرمی ندارد و جرم اتم به تعداد الکترون های آن بستگی دارد.

-4 جرم زیاد اتم از وجود تعداد بسیار زیادی الکترون در آن ناشی می شود.

در حالی که تامسون روی پرتوهای کاتدی آزمایش می کرد، هم زمان هانری بکرل فیزیکدان فرانسوی روی خاصیت

فسفر سانس مواد شیمیایی کار می کرد و به طور تصادفی با پدیده ی جالبی روبرو شد. این پدیده توسط ماری کوری

پدیده پرتوزایی و مواد دارای این خاصیت مواد پرتوزا نامیده شدند. از آن پس رادرفورد به این موضوع علاقه مند شد

و پس از سالها تلاش فهمید، این تابش خود ترکیبی از سه نوع تابش مختلف آلفا، بتا، و گاما می باشد. که پرتو آلفا

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

3

دارای بار مثبت واز جنس هسته اتم هلیم است.بتا، دارای بار منفی و از جنس الکترون و گاما خنثی و از جنس پرتو

(α β γ است. پرتو آلفا از ورقه کاغذ، پرتو بتا از آلومینیم وپرتو گاما از سرب عبور نمی کند.(نفوذ پذیری پرتو X

مدل اتمی رادرفورد:

رادرفورد نتوانست تشکیل تابشهای حاصل از مواد پرتوزا را به کمک مدل اتمی تامسون توجیه کند. و پس از

آزمایشهای بسیار، نادرست بودن مدل تامسون را اثبات کرد. او در آزمایش خود ورقه نازکی از طلا را با ذره های آلفا

بمباران کرد، به امید آنکه همه ی ذره های پرانرژی و سنگین آلفا که دارای بار مثبت نیز هستند با کمترین انحراف

از این ورقه نازک طلا عبور کنند. اما مشاهده کرد که بیشتر درات آلفا بدون نحراف عبور میکنند و تعداد کمی از

ذرات منحرف شده و خارج می شوند و تعداد بسیار کمی از آنها به طور کامل منحرف شده و به عقب برمی گردند و

نتیجه گرفت که حتماً یک هسته کوچک در مرکز اتم وجود دارد که محل تمرکز بارهای مثبت است و تقریباً تمام

جرم اتم نیز در درون این هسته است که توانایی به عقب راندن ذره های سنگین و پرانرژی آلفا را دارد. رادرفورد با

را پیشنهاد کرد . « اتم هسته دار » استفاده از نتایج این آزمایش مدل

دیگر ذرات سازنده اتم:

-1 پروتون: ذره ای با بار نسبی 1+ و جرم 1837 بارسنگین تر از جرم الکترون .و توسط رادرفورد شناسایی شد.

-2 نوترون: ذره ای است که بار الکتریکی ندارد و جرم آن تقریبا برابر جرم پروتون است و وجود آن در اتم توسط

چادویک به اثبات رسید.

بازتابش حاصل از تاباندن پرتو کاتدی بر فلزات )با تغییر جنس فلز آند دریافت ) x مزلی در دستگاه تولید کننده پرتو

متناسب با مقدار بار x متناسب با جرم اتمی فلز است و رادرفورد نشان داد که فرکانس پرتو x که فرکانس پرتو

مثبت هسته است و به این ترتیب روشی برای شمارش تعداد پروتون های هسته اتم ابداع شد.

تمرین:

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

4

-1 دو ویژگی لوله پرتوی کاتدی را بیان کنید؟

-2 در مورد پرتوهای کاتدی به پرسش های زیر پاسخ دهید:

الف)جهت جریان پرتوی کاتدی از سمت کدام الکترود است؟

ب)چگونه می توان پرتوی کاتدی را در یک لوله پرتوی کاتدی آشکار کرد ؟

-3 پدیده فلورئورسانس راتوضیح دهید ومشخص کنید این پدیده جه تفاوتی با پدیده فسفرسانس دارد؟

-4 مشخص کنید که با هر یک از مشاهده های زیربه چه نتیجه ای میتوان دست یافت؟

الف)پرتوهای کاتدی در میدان الکتریکی به سمت قطب مثبت منحرف می شوند.

ب)پرتوهای کاتدی در میدان مغناطیسی منحرف می شوند.

چگونه تولید می شوند و از چه جنسی هستند؟ x -5 پرتوهای

به ترتیب توسط کدام دانشمندان کشف شد؟ x -6 پدیده های پرتوزایی مواد وتابش پرتوهای

-7 مشخص کنید که هر یک از دانشمندان زیر موفق به کشف یا اندازه گیری کدام ویژگی علمی شد.

الف) تامسون ب)میلیکان

-8 در موارد زیر نام وجنس هر یک از اجزای تشکیل دهنده ی پرتو های پر انرژی را مشخص کنید.

الف)در میدان الکتریکی به سمت قطب منفی منحرف می شوند.

ب) هم جنس پرتو های کاتدی است.

است؟ انحراف این تابش در میدان x -9 کدام یک از تابش های تشکیل دهنده ی پرتوهای پر انرژی از جنس پرتوهای

الکتریکی چگونه است؟

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

5

به پرسش های زیرپاسخ دهید: (β) -10 در مورد پرتوهای بتا

الف)این پرتوها در میدان الکتریکی به کدام سمت منحرف می شوند.

ب)این پرتو ها قادر به عبوراز کدام یک ازموانع مقابل هستند؟ ورقه کاغذی- ورقه آلومینیومی- قطعه سربی

-11 چرا پدیده پرتوزایی مواد با کاهش جرم ماده ی پرتوزا همراه است؟

نشان داده می شود. این عدد Z عدد اتمی: عددی است که تعداد پرتون ها را در اتم مشخص می کند و با

نتیجه محاسباتی است که رادرفورد انجام داد. از آنجا که اتم ذره ای خنثی است، بنابر این تعداد الکترونها و

پروتونهای آن باید برابر باشد، پس عدد اتمی تعداد الکترونها در یک اتم را نیز مشخص می کند.

نشان داده می A عدد جرمی: به مجموع تعداد پروتونها و نوترونهای یک اتم عدد جرمی می گویند. عدد جرمی با

A = Z + N . شود

ایزوتوپ: اندازه گیری جرم اتمها با کمک دستگاه طیف سنج نشان می دهد که همه اتمهای یک عنصر جرم

یکسانی ندارند. از آنجا که عدد اتمی و در واقع تعداد پروتونها در همه اتمهای یک عنصر یکسان است، پس تفاوت

جرم باید مربوط به تعداد نوترونهای موجود در هسته ی اتم باشد. این مطالعات به معرفی مفهوم ایزوتوپ انجامید.

ایزوتوپها اتمهای یک عنصر هستند که عدد اتمی یکسان و عدد جرمی متفاوت دارند. برای مثال آزمایشها وجود دو

CL) ایزوتوپ کلر

17

35

CL) ) و

17

37

) را به اثبات رسانده است.

جرم یک اتم:

C) شیمیدان ها برای بیان جرم عنصرها بدین صورت عمل کردند که فراوان ترین ایزوتوپ کربن یعنی

6

12

) را

12 در نظر گرفتند و جرم عنصرهای دیگر را با / بعنوان واحد استاندارد انتخاب کردند و جرم آن را دقیقا برابر 000

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

6

استفاده از نسبتهایی که در محاسبات آزمایشگاهی بدست آمده بود، بیان کردند. به عنوان مثال جرم اتم اکسیژن که

16 خواهد شد. / 1/33 برابر جرم اتم کربن است. در این مقیاس برابر 000

است. در این مقیاس جرم پروتون و atomic mass unit است که کوتاه شده ی عبارت amu واحد جرم اتمی

1 است با توجه به وجود ایزوتوپها و تفاوت در فراوانی آنها، برای گزارش جرم نمونه های طبیعی از اتم amu نوترون

عنصرهای مختلف جرم اتمی میانگین ایزوتوپ های آن بکار می رود که از رابطه زیر بدست می آید:

m1a1 + m2a2 +…..

a1 +a2 + …..

109 با Ag 106/905 و دیگری amu 51 و جرم / 107 بادرصد فراوانی 84 Ag مثال: 1- نقره دارای دو ایزوتوپ است یکی

108/9047 است. جرم اتمی متوسط نقره را محاسبه کنید. amu جرم

-2 تفاوت عددجرمی و جرم اتمی یک عنصر چیست؟

پاسخ: جرم اتمی یک عنصر میانگین جرم ایزوتوپهای آن عنصر است. در حالی که عدد جرمی مجموع تعداد

پروتونها و نوترونهای آن است.

تمرین:

-1 برم دارای دو ایزوتوپ زیراست:

Br

35

79

Br 78 و / 54 % وجرم اتمی 92 / با فراوانی 50

35

81

80/ 96 % و جرم اتمی 92 / با فراوانی 49

جرم اتمی متوسط برم چقدر است؟

C -2 کربن دارای دو ایزتوپ است.یکی

6

12

جرم اتمی amu 13/ 12 و دیگری با جرم اتمی 003 amu با جرم اتمی

C 12/011 است. درصد فراوانی amu متوسط کربن

6

12

را محاسبه کنید.

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

7

نمایش دهید) X -3 نماد اتمی را که شامل 80 پروتون و 122 نوترون باشد، نمایش دهید (اتم را با حرف

-4 تفاوت دو ایزوتوپ از یک عنصر در کدام ویژگی آنهاست؟

80 Hg -5 اجزای اتم

201

را مشخص کنید.

-6 تفاوت دو ایزوتوپ از یک عنصر در کدام یک از مواردزیر است؟

آ) تعداد الکترون ها ب) تعداد پروتونها ج) عدد اتمی د) جرم اتمی

X -7 تفاوت تعداد الکترون ها و نوترون ها را در یون + 2

27

59

مشخص کنید.

است؟ amu چند CH 1 است.جرم مولکولی 4 amu 12 و amu به ترتیب برابر H و C -8 -جرم اتمی

gr.mol به ترتیب O و S -9 جرم مولی -1

gr.mol 32 و -1

gr.mol چند SO 16 است.جرم مولی 3 -1 است؟

5 B -10 اگر از هر 30 اتم بور 6 اتم آن را ایزوتوپ

10

5 B و بفیه آن را ایزوتوپ

11

تشکیل دهد جرم اتمی میانگین

بور چقدر است؟

طیف نشری خطی:

رابرت بونزن شیمیدان آلمانی دستگاه طیف بین را طراحی کرد. هنگامی که او مقداری از یک ترکیب مس دار

مانند کات کبود را در شعله ی مشعل دستگاه قرار داد، مشاهده کرد که شعله از آبی به سبز تغییر رنگ داد. او این

نور سبز نشر شده را از یک منشور عبور داد و بر روی صفحه عکاسی ظاهر کرد.طیف نور نشر شده پس از عبور از

منشوربه صورت مجموعه خطوطی بر روی صفحه عکاسی ظاهر شد که آن را طیف نشری خطی نامید. هر فلز طیف

نشری خطی خاص خود را داراست و مانند اثر انگشت می توان از این طیف برای شناسایی فلز مورد نظر بهره گرفت.

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

8

مدل اتمی بور:

نیلز بور با بر رسی طیف نشری خطی هیدروژن و مشاهده وجود ارتباط با معنای آن با ساختار اتم هیدروژن مدل

اتمی خود را با فرض های زیر ارایه کرد:

-1 در اتم هیدروژن الکترون در مسیر دایره ای شکل به دور هسته می چرخد.

-2 انرژی الکترون با فاصله آن از هسته رابطه مستقیم دارد.

-3 الکترون فقط در فاصله های معین و ثابتی پیرامون هسته گردش می کند و در واقع مقادیر معین انرژی را می

پذیرد.به این مسیر های دایره ای تراز انرزی می گویند و تعداد آنها در اتم اندک است

-4 الکترون در حالت پایه در نزدیک ترین مدار به هسته قرار دارد.

-5 این الکترون با کسب مقدار معینی انرزی می تواند از حالت پایه (تراز با انرژی کمتر) به حالت برانگیخته (تراز با

انرژی بالاتر) منتقل شود.

-6 الکترون در حالت برانگیخته ناپایدار است و با از دست دادن همان مقدار انرژی که قبلا گرفته بود (به صورت

نوری با طول موج معین) به حالت پایه بر می گردد.

نکته: بخش مریی طیف نور سفید شامل 7 خط طیفی است که طول موج آنها از بنفش تا قرمز افزایش و انرزی آنها

کاهش می یابد.

نکته: دربخش مریی طیف نشری خطی اتم هیدروژن چهار خط طیفی دیده میشود که به ترتیب از بنفش تا قرمز

4و 3 به لایه دوم است و انرزی آنها به ترتیب کاهش و طول موج آنها ،5 ، مربوط به انتقال الکترون از لایه های 6

افزایش می یابد.

نکته: مبادله انرزی در اتم به صورت کوانتمی است یعنی انرزی بصورت بسته های کوچک انرزی مبادله می شود.

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

9

مدل کوانتومی اتم:

این مدل در سال 1926 توسط شرودینگر بر اساس رفتار دوگانه الکترون و با تاکید بر رفتار موجی مطرح شد.

وی در این مدل از حضور الکترون در فضایی سه بعدی به نام اوربیتال سخن به میان آورد. همان گونه که برای

مشخص کردن موقعیت یک جسم در فضا به سه عدد (طول، عرض و ارتفاع) نیاز است، برای مشخص کردن هر یک

استفاده کرد ml و l و n از اوربیتالهای یک اتم نیز به چنین داده هایی نیاز داریم. شرودینگر به این منظور از سه عدد

که عددهای کوانتومی نامیده می شوند.

:(n) عدد کوانتومی اصلی

پایدارترین لایه n = عددی است که بور برای مشخص کردن ترازهای انرژی یا همان لایه های الکترونی بکار برد. 1

بالاتر رود سطح انرژی لایه های الکترونی افزایش می یابد و فاصله ی آن لایه از n انرزی را نشان می دهد. هر چه

تعداد زیر لایه n هسته دورتر می شود. لایه های الکترونی خود از گروههای کوچکتر (زیر لایه) تشکیل شده اند.عدد

دو زیر لایه وجود دارد. n = های هر لایه را هم مشخص می کند. مثلاً در لایه الکترونی 2

:(L) عدد کوانتومی اوربیتالی

را در بر بگیرد. n - نشان دهنده ی نوع و شکل اوربیتال است و می تواند مقادیر 0 تا 1

S اوربیتال کروی L=0 (1

P اوربیتال دمبلی L=1 (2

d اوربیتال L=2 (3

f اوربیتال L=3 (4

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

10

:(ml) عدد کوانتومی مغناطیسی

را دارا باشد. با در نظر گرفتن + L تا L می تواند مقادیر m l. جهت گیری اوربیتالها را در فضا معین می کند

نشان داده می شود. pZ ؛ pY ؛ pX به صورت P 3 اوربیتال z ،y ،X محورهای

قرار دارد و p 2نشان می دهد که این اوربیتال دمبلی شکل در لایه ی الکترونی دوم و در زیر لایه ی px برای مثال

ها جهت گیری کرده است. X در راستای محور

:(MS) عدد کوانتومی مغناطیسی اسپین

مربوط به جهت حرکت الکترون حول محورخودش است. دانشمندان افزون بر حرکت اوربیتالی، یک حرکت

اسپینی(حرکت وضعی) نیز به الکترون نسبت داده اند در نتیجه ی این حرکت، دو الکترون یک اوربیتال دارای قطب

(MS) های مغناطیسی ناهمنام شده و جاذبه مفناطیسی حاصل بر رانش الکتریکی آنها غلبه می کند. اسپین الکترون

برای چرخش در خلاف جهت حرکت عقربه های -½ برای چرخش در جهت عقربه های ساعت و +½ تنها دو مقدار

ساعت دارد . بنابراین طبق اصل پائولی، در هر اوربیتال حداکثر دو الکترون آن هم با اسپین مخالف قرار می گیرند.

به این ترتیب مدل کوانتمی اتم به ما این امکان را می دهد که چگونگی آرایش الکترو ن ها را در اتم ها معین کنیم.

آرایش الکترونی اتم: به چگونگی توزیع الکترونها درلایه های انرژی اطراف هسته آرایش الکترونی می گویند.

دررسم آرایش الکترونی اتم عنصرها، پر شدن اوربیتالهاابتدا از سطوح انرژی پایین تر صورت می گیرد .می توان

برابر داشته باشند n+l آن کوچکتر است پر می شود و اگر دو اوربیتال n+l گفت: ابتدا اوربیتالی که عدد کوانتمی

کوچکتری دارد ابتدا پر می شود. n آنکه

اگر برای رسم آرایش الکترونی اتم عنصرها از اتم هیدروژن شروع کنیم و سپس یک به یک بر تعداد پروتونهای درون

هسته بیفزائیم، بدین گونه اتم عنصرهای سنگین تر از هیدروژن را به ترتیب افزایش عدد اتمی ساخته ایم. به این

شیوه، اصل بنا گذاری( آفبا) می گویند.

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

11

1S

2S 2P

3S 3P 3d

4S 4P 4d 4f

5S 5P 5d 5f

6s 6P 6d 6f

7s 7p

در رسم آرایش الکترونی به صورت نمادی، هنگام پر شدن اوربیتال های هم انرژی ابتدا هر اوربیتال یک الکترون با

1+ می گیرد سپس جفت شدن اوربیتال ها انجام می شود(اصل هوند). / اسپین 2

16 را به صورت نوشتاری نشان دهید: S مثال: آرایش الکترونی اتم

16S: 1S2 , 2S2 2P6 , 3S2 3P4

. : نوشتاری

تمرین: آرایش الکترونی ذرات زیر را به صورت نوشتاری و نمادی نشان دهید:

13Al, 19k ,25Mn , 35Br ,24Cr , 20Ca2+ , 26Fe2+ , 7N3- ,3Li+ , 27Co3+ ,16S2-

آرایش الکترونی کوتاه شده عنصرها را می توان به کمک آرایش الکترونی گاز نجیب قبل از خودشان رسم کرد .

34Se : [Ar], 3d10 ,4s2 4P مثال: 4

تمرین: آرایش الکترونی عنصرهای زیر را به کمک گاز نجیب قبل از خودشان رسم کنید:

17Cl , 31Ga , 38Sr , 53I , 33As

در آرایش الکترونی یک عنصر، شماره بزرگترین لایه شماره تناوب ومجموع الکترون های لایه آخر(لایه ظرفیت)

شماره گروه عنصر را در جدول تناوبی نشان می دهد.

15P: 1S2 ,2S2 2P6 , 3S2 3P3 اصلی یا 15 V مثال: تناوب 3 گروه

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

12

آنها در حال پرشدن است. (گروه



ساختار اتم
| نویسنده: a | تاريخ: دوشنبه 09 دي 1392

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

1

ساختار اتم

مطالعه عناصر به حدود 2500 سال پیش برمی گردد. دالتون با استفاده از واژه یونانی اتم که به معنای تجزیه ناپذیر

است، ذره های سازنده عنصرها را توضیح داد. وی اصول نظریه ی خود را به شرح زیر بیان کرد:

-1 مواد از ذرات تجزیه ناپذیری به نام اتم تشکیل شده اند.

2 - همه اتمهای یک عنصرجرم یکسان وخواص شیمیایی مشابهی دارند و اتم های عناصر مختلف متفاوتند.

-3 اتم ها به وجود نمی آیند و از بین هم نمی روند .

-4 اتمهای عناصر مختلف به هم متصل می شوند و مولکول ها را به وجود می آورند.

-5 هر مولکول از ترکیب شدن نسبت معبنی از اتم ها به وجود می آید.

-6 واکنش های شیمیایی شامل جابجایی اتم ها یا تغییر در شیوه اتصال آنها درمولکول ها است.

اگر چه امروز می دانیم که اتمها خود از ذرات کوچکتری تشکیل شده اند اما هنوز باور داریم که اتم کوچکترین ذره ای

است که خواص شیمیایی و فیزیکی یک عنصر به آن بستگی دارد.

الکترون، نخستین ذره زیر اتمی

اجر ای آزمایشهای بسیاری با الکتریسته، مقدمه ای برای شناخت ساختار درونی اتم بوده است. کشف الکتریسته

ساکن، وقوع واکنش شیمیایی به هنگام عبور جریان برق از میان محلول یک ترکیب شیمیایی فلزدار (الکترولیز یا برقکانت)

و آزمایشهای بسیار روی لوله ی پرتو کاتدی 1 منجر به شناخت الکترون شد. لوله پرتو کاتدی لوله ای شیشه ای است که

بیشتر هوای آن خارج شده است.در دو انتهای این لوله دو الکترود فلزی نصب شده است . هنگامی که یک ولتاژ قوی بین

این دو الکترود اعمال شود، پرتوهایی از الکترود منفی (کاتد) جریان می یابد که به آن پرتو کاتدی می گویند. این پرتوها بر

1

مخترع لوله تولید پرتو کاتدی کروکس است به همین دلیل این لوله ها به لوله های کروکس معروفند.همچنین کشف پرتو کاتدی توسط کروکس

صورت گرفت. 2 ماده فلوروسنت ماده ای است که د راثر برخورد با پرتو پرانرزی درخشان می شودولی با قطع منبع نور قطع می شود

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

2

اثر برخورد با یک ماده ی فلوئورسنت 2 نور سبز رنگی ایجاد می کنند. تامسون باانجام آزمایشهایی با لوله های پرتو کاتدی و

مشاهدات خود به نتایج زیر دست یافت:

-1 پرتوهای کاتدی به خط راست و عمود بر کاتد حرکت می کنند.

-2 پرتوهای کتدی دارای بار الکتریکی منفی هستند.

-3 همه مواد دارای الکترون هستند تامسون موفق شدبه کمک این آزمایشها نسبت بار به جرم الکترون را اندازه

گیری کند. پس ازآن رابرت میلیکان توانست مقداربارالکتریکی الکترون را اندازه بگیرد. به این ترتیب جرم الکترون نیز

9 /109 .10-28gr 1/602 و جرم الکترون برابر . 1019C با کمک نسبت بدست آمده تامسون محاسبه شد. بار الکترون

است.

مدل اتمی تامسون:

تامسون پس از کشف الکترون به عنوان کوچکترین ذره تشکیل دهنده اتم مدل اتمی خود را پیشنهاد کرد.

او اتم را به صورت کره ای توپر از بار های مثبت در نظر گرفت که الکترون ها به طور یکنواخت در آن پراکنده اند.

ویژگی های مدل اتمی تامسون عبارتند از:

-1 الکترونها با بار منفی درون فضای ابر گونه با بار مثبت پراکنده اند.

-2 اتم در مجموع خنثی است پس مجموع بار های مثبت و منفی در اتم برابر است.

-3 ابر کروی مثبت جرمی ندارد و جرم اتم به تعداد الکترون های آن بستگی دارد.

-4 جرم زیاد اتم از وجود تعداد بسیار زیادی الکترون در آن ناشی می شود.

در حالی که تامسون روی پرتوهای کاتدی آزمایش می کرد، هم زمان هانری بکرل فیزیکدان فرانسوی روی خاصیت

فسفر سانس مواد شیمیایی کار می کرد و به طور تصادفی با پدیده ی جالبی روبرو شد. این پدیده توسط ماری کوری

پدیده پرتوزایی و مواد دارای این خاصیت مواد پرتوزا نامیده شدند. از آن پس رادرفورد به این موضوع علاقه مند شد

و پس از سالها تلاش فهمید، این تابش خود ترکیبی از سه نوع تابش مختلف آلفا، بتا، و گاما می باشد. که پرتو آلفا

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

3

دارای بار مثبت واز جنس هسته اتم هلیم است.بتا، دارای بار منفی و از جنس الکترون و گاما خنثی و از جنس پرتو

(α β γ است. پرتو آلفا از ورقه کاغذ، پرتو بتا از آلومینیم وپرتو گاما از سرب عبور نمی کند.(نفوذ پذیری پرتو X

مدل اتمی رادرفورد:

رادرفورد نتوانست تشکیل تابشهای حاصل از مواد پرتوزا را به کمک مدل اتمی تامسون توجیه کند. و پس از

آزمایشهای بسیار، نادرست بودن مدل تامسون را اثبات کرد. او در آزمایش خود ورقه نازکی از طلا را با ذره های آلفا

بمباران کرد، به امید آنکه همه ی ذره های پرانرژی و سنگین آلفا که دارای بار مثبت نیز هستند با کمترین انحراف

از این ورقه نازک طلا عبور کنند. اما مشاهده کرد که بیشتر درات آلفا بدون نحراف عبور میکنند و تعداد کمی از

ذرات منحرف شده و خارج می شوند و تعداد بسیار کمی از آنها به طور کامل منحرف شده و به عقب برمی گردند و

نتیجه گرفت که حتماً یک هسته کوچک در مرکز اتم وجود دارد که محل تمرکز بارهای مثبت است و تقریباً تمام

جرم اتم نیز در درون این هسته است که توانایی به عقب راندن ذره های سنگین و پرانرژی آلفا را دارد. رادرفورد با

را پیشنهاد کرد . « اتم هسته دار » استفاده از نتایج این آزمایش مدل

دیگر ذرات سازنده اتم:

-1 پروتون: ذره ای با بار نسبی 1+ و جرم 1837 بارسنگین تر از جرم الکترون .و توسط رادرفورد شناسایی شد.

-2 نوترون: ذره ای است که بار الکتریکی ندارد و جرم آن تقریبا برابر جرم پروتون است و وجود آن در اتم توسط

چادویک به اثبات رسید.

بازتابش حاصل از تاباندن پرتو کاتدی بر فلزات )با تغییر جنس فلز آند دریافت ) x مزلی در دستگاه تولید کننده پرتو

متناسب با مقدار بار x متناسب با جرم اتمی فلز است و رادرفورد نشان داد که فرکانس پرتو x که فرکانس پرتو

مثبت هسته است و به این ترتیب روشی برای شمارش تعداد پروتون های هسته اتم ابداع شد.

تمرین:

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

4

-1 دو ویژگی لوله پرتوی کاتدی را بیان کنید؟

-2 در مورد پرتوهای کاتدی به پرسش های زیر پاسخ دهید:

الف)جهت جریان پرتوی کاتدی از سمت کدام الکترود است؟

ب)چگونه می توان پرتوی کاتدی را در یک لوله پرتوی کاتدی آشکار کرد ؟

-3 پدیده فلورئورسانس راتوضیح دهید ومشخص کنید این پدیده جه تفاوتی با پدیده فسفرسانس دارد؟

-4 مشخص کنید که با هر یک از مشاهده های زیربه چه نتیجه ای میتوان دست یافت؟

الف)پرتوهای کاتدی در میدان الکتریکی به سمت قطب مثبت منحرف می شوند.

ب)پرتوهای کاتدی در میدان مغناطیسی منحرف می شوند.

چگونه تولید می شوند و از چه جنسی هستند؟ x -5 پرتوهای

به ترتیب توسط کدام دانشمندان کشف شد؟ x -6 پدیده های پرتوزایی مواد وتابش پرتوهای

-7 مشخص کنید که هر یک از دانشمندان زیر موفق به کشف یا اندازه گیری کدام ویژگی علمی شد.

الف) تامسون ب)میلیکان

-8 در موارد زیر نام وجنس هر یک از اجزای تشکیل دهنده ی پرتو های پر انرژی را مشخص کنید.

الف)در میدان الکتریکی به سمت قطب منفی منحرف می شوند.

ب) هم جنس پرتو های کاتدی است.

است؟ انحراف این تابش در میدان x -9 کدام یک از تابش های تشکیل دهنده ی پرتوهای پر انرژی از جنس پرتوهای

الکتریکی چگونه است؟

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

5

به پرسش های زیرپاسخ دهید: (β) -10 در مورد پرتوهای بتا

الف)این پرتوها در میدان الکتریکی به کدام سمت منحرف می شوند.

ب)این پرتو ها قادر به عبوراز کدام یک ازموانع مقابل هستند؟ ورقه کاغذی- ورقه آلومینیومی- قطعه سربی

-11 چرا پدیده پرتوزایی مواد با کاهش جرم ماده ی پرتوزا همراه است؟

نشان داده می شود. این عدد Z عدد اتمی: عددی است که تعداد پرتون ها را در اتم مشخص می کند و با

نتیجه محاسباتی است که رادرفورد انجام داد. از آنجا که اتم ذره ای خنثی است، بنابر این تعداد الکترونها و

پروتونهای آن باید برابر باشد، پس عدد اتمی تعداد الکترونها در یک اتم را نیز مشخص می کند.

نشان داده می A عدد جرمی: به مجموع تعداد پروتونها و نوترونهای یک اتم عدد جرمی می گویند. عدد جرمی با

A = Z + N . شود

ایزوتوپ: اندازه گیری جرم اتمها با کمک دستگاه طیف سنج نشان می دهد که همه اتمهای یک عنصر جرم

یکسانی ندارند. از آنجا که عدد اتمی و در واقع تعداد پروتونها در همه اتمهای یک عنصر یکسان است، پس تفاوت

جرم باید مربوط به تعداد نوترونهای موجود در هسته ی اتم باشد. این مطالعات به معرفی مفهوم ایزوتوپ انجامید.

ایزوتوپها اتمهای یک عنصر هستند که عدد اتمی یکسان و عدد جرمی متفاوت دارند. برای مثال آزمایشها وجود دو

CL) ایزوتوپ کلر

17

35

CL) ) و

17

37

) را به اثبات رسانده است.

جرم یک اتم:

C) شیمیدان ها برای بیان جرم عنصرها بدین صورت عمل کردند که فراوان ترین ایزوتوپ کربن یعنی

6

12

) را

12 در نظر گرفتند و جرم عنصرهای دیگر را با / بعنوان واحد استاندارد انتخاب کردند و جرم آن را دقیقا برابر 000

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

6

استفاده از نسبتهایی که در محاسبات آزمایشگاهی بدست آمده بود، بیان کردند. به عنوان مثال جرم اتم اکسیژن که

16 خواهد شد. / 1/33 برابر جرم اتم کربن است. در این مقیاس برابر 000

است. در این مقیاس جرم پروتون و atomic mass unit است که کوتاه شده ی عبارت amu واحد جرم اتمی

1 است با توجه به وجود ایزوتوپها و تفاوت در فراوانی آنها، برای گزارش جرم نمونه های طبیعی از اتم amu نوترون

عنصرهای مختلف جرم اتمی میانگین ایزوتوپ های آن بکار می رود که از رابطه زیر بدست می آید:

m1a1 + m2a2 +…..

a1 +a2 + …..

109 با Ag 106/905 و دیگری amu 51 و جرم / 107 بادرصد فراوانی 84 Ag مثال: 1- نقره دارای دو ایزوتوپ است یکی

108/9047 است. جرم اتمی متوسط نقره را محاسبه کنید. amu جرم

-2 تفاوت عددجرمی و جرم اتمی یک عنصر چیست؟

پاسخ: جرم اتمی یک عنصر میانگین جرم ایزوتوپهای آن عنصر است. در حالی که عدد جرمی مجموع تعداد

پروتونها و نوترونهای آن است.

تمرین:

-1 برم دارای دو ایزوتوپ زیراست:

Br

35

79

Br 78 و / 54 % وجرم اتمی 92 / با فراوانی 50

35

81

80/ 96 % و جرم اتمی 92 / با فراوانی 49

جرم اتمی متوسط برم چقدر است؟

C -2 کربن دارای دو ایزتوپ است.یکی

6

12

جرم اتمی amu 13/ 12 و دیگری با جرم اتمی 003 amu با جرم اتمی

C 12/011 است. درصد فراوانی amu متوسط کربن

6

12

را محاسبه کنید.

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

7

نمایش دهید) X -3 نماد اتمی را که شامل 80 پروتون و 122 نوترون باشد، نمایش دهید (اتم را با حرف

-4 تفاوت دو ایزوتوپ از یک عنصر در کدام ویژگی آنهاست؟

80 Hg -5 اجزای اتم

201

را مشخص کنید.

-6 تفاوت دو ایزوتوپ از یک عنصر در کدام یک از مواردزیر است؟

آ) تعداد الکترون ها ب) تعداد پروتونها ج) عدد اتمی د) جرم اتمی

X -7 تفاوت تعداد الکترون ها و نوترون ها را در یون + 2

27

59

مشخص کنید.

است؟ amu چند CH 1 است.جرم مولکولی 4 amu 12 و amu به ترتیب برابر H و C -8 -جرم اتمی

gr.mol به ترتیب O و S -9 جرم مولی -1

gr.mol 32 و -1

gr.mol چند SO 16 است.جرم مولی 3 -1 است؟

5 B -10 اگر از هر 30 اتم بور 6 اتم آن را ایزوتوپ

10

5 B و بفیه آن را ایزوتوپ

11

تشکیل دهد جرم اتمی میانگین

بور چقدر است؟

طیف نشری خطی:

رابرت بونزن شیمیدان آلمانی دستگاه طیف بین را طراحی کرد. هنگامی که او مقداری از یک ترکیب مس دار

مانند کات کبود را در شعله ی مشعل دستگاه قرار داد، مشاهده کرد که شعله از آبی به سبز تغییر رنگ داد. او این

نور سبز نشر شده را از یک منشور عبور داد و بر روی صفحه عکاسی ظاهر کرد.طیف نور نشر شده پس از عبور از

منشوربه صورت مجموعه خطوطی بر روی صفحه عکاسی ظاهر شد که آن را طیف نشری خطی نامید. هر فلز طیف

نشری خطی خاص خود را داراست و مانند اثر انگشت می توان از این طیف برای شناسایی فلز مورد نظر بهره گرفت.

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

8

مدل اتمی بور:

نیلز بور با بر رسی طیف نشری خطی هیدروژن و مشاهده وجود ارتباط با معنای آن با ساختار اتم هیدروژن مدل

اتمی خود را با فرض های زیر ارایه کرد:

-1 در اتم هیدروژن الکترون در مسیر دایره ای شکل به دور هسته می چرخد.

-2 انرژی الکترون با فاصله آن از هسته رابطه مستقیم دارد.

-3 الکترون فقط در فاصله های معین و ثابتی پیرامون هسته گردش می کند و در واقع مقادیر معین انرژی را می

پذیرد.به این مسیر های دایره ای تراز انرزی می گویند و تعداد آنها در اتم اندک است

-4 الکترون در حالت پایه در نزدیک ترین مدار به هسته قرار دارد.

-5 این الکترون با کسب مقدار معینی انرزی می تواند از حالت پایه (تراز با انرژی کمتر) به حالت برانگیخته (تراز با

انرژی بالاتر) منتقل شود.

-6 الکترون در حالت برانگیخته ناپایدار است و با از دست دادن همان مقدار انرژی که قبلا گرفته بود (به صورت

نوری با طول موج معین) به حالت پایه بر می گردد.

نکته: بخش مریی طیف نور سفید شامل 7 خط طیفی است که طول موج آنها از بنفش تا قرمز افزایش و انرزی آنها

کاهش می یابد.

نکته: دربخش مریی طیف نشری خطی اتم هیدروژن چهار خط طیفی دیده میشود که به ترتیب از بنفش تا قرمز

4و 3 به لایه دوم است و انرزی آنها به ترتیب کاهش و طول موج آنها ،5 ، مربوط به انتقال الکترون از لایه های 6

افزایش می یابد.

نکته: مبادله انرزی در اتم به صورت کوانتمی است یعنی انرزی بصورت بسته های کوچک انرزی مبادله می شود.

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

9

مدل کوانتومی اتم:

این مدل در سال 1926 توسط شرودینگر بر اساس رفتار دوگانه الکترون و با تاکید بر رفتار موجی مطرح شد.

وی در این مدل از حضور الکترون در فضایی سه بعدی به نام اوربیتال سخن به میان آورد. همان گونه که برای

مشخص کردن موقعیت یک جسم در فضا به سه عدد (طول، عرض و ارتفاع) نیاز است، برای مشخص کردن هر یک

استفاده کرد ml و l و n از اوربیتالهای یک اتم نیز به چنین داده هایی نیاز داریم. شرودینگر به این منظور از سه عدد

که عددهای کوانتومی نامیده می شوند.

:(n) عدد کوانتومی اصلی

پایدارترین لایه n = عددی است که بور برای مشخص کردن ترازهای انرژی یا همان لایه های الکترونی بکار برد. 1

بالاتر رود سطح انرژی لایه های الکترونی افزایش می یابد و فاصله ی آن لایه از n انرزی را نشان می دهد. هر چه

تعداد زیر لایه n هسته دورتر می شود. لایه های الکترونی خود از گروههای کوچکتر (زیر لایه) تشکیل شده اند.عدد

دو زیر لایه وجود دارد. n = های هر لایه را هم مشخص می کند. مثلاً در لایه الکترونی 2

:(L) عدد کوانتومی اوربیتالی

را در بر بگیرد. n - نشان دهنده ی نوع و شکل اوربیتال است و می تواند مقادیر 0 تا 1

S اوربیتال کروی L=0 (1

P اوربیتال دمبلی L=1 (2

d اوربیتال L=2 (3

f اوربیتال L=3 (4

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

10

:(ml) عدد کوانتومی مغناطیسی

را دارا باشد. با در نظر گرفتن + L تا L می تواند مقادیر m l. جهت گیری اوربیتالها را در فضا معین می کند

نشان داده می شود. pZ ؛ pY ؛ pX به صورت P 3 اوربیتال z ،y ،X محورهای

قرار دارد و p 2نشان می دهد که این اوربیتال دمبلی شکل در لایه ی الکترونی دوم و در زیر لایه ی px برای مثال

ها جهت گیری کرده است. X در راستای محور

:(MS) عدد کوانتومی مغناطیسی اسپین

مربوط به جهت حرکت الکترون حول محورخودش است. دانشمندان افزون بر حرکت اوربیتالی، یک حرکت

اسپینی(حرکت وضعی) نیز به الکترون نسبت داده اند در نتیجه ی این حرکت، دو الکترون یک اوربیتال دارای قطب

(MS) های مغناطیسی ناهمنام شده و جاذبه مفناطیسی حاصل بر رانش الکتریکی آنها غلبه می کند. اسپین الکترون

برای چرخش در خلاف جهت حرکت عقربه های -½ برای چرخش در جهت عقربه های ساعت و +½ تنها دو مقدار

ساعت دارد . بنابراین طبق اصل پائولی، در هر اوربیتال حداکثر دو الکترون آن هم با اسپین مخالف قرار می گیرند.

به این ترتیب مدل کوانتمی اتم به ما این امکان را می دهد که چگونگی آرایش الکترو ن ها را در اتم ها معین کنیم.

آرایش الکترونی اتم: به چگونگی توزیع الکترونها درلایه های انرژی اطراف هسته آرایش الکترونی می گویند.

دررسم آرایش الکترونی اتم عنصرها، پر شدن اوربیتالهاابتدا از سطوح انرژی پایین تر صورت می گیرد .می توان

برابر داشته باشند n+l آن کوچکتر است پر می شود و اگر دو اوربیتال n+l گفت: ابتدا اوربیتالی که عدد کوانتمی

کوچکتری دارد ابتدا پر می شود. n آنکه

اگر برای رسم آرایش الکترونی اتم عنصرها از اتم هیدروژن شروع کنیم و سپس یک به یک بر تعداد پروتونهای درون

هسته بیفزائیم، بدین گونه اتم عنصرهای سنگین تر از هیدروژن را به ترتیب افزایش عدد اتمی ساخته ایم. به این

شیوه، اصل بنا گذاری( آفبا) می گویند.

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

11

1S

2S 2P

3S 3P 3d

4S 4P 4d 4f

5S 5P 5d 5f

6s 6P 6d 6f

7s 7p

در رسم آرایش الکترونی به صورت نمادی، هنگام پر شدن اوربیتال های هم انرژی ابتدا هر اوربیتال یک الکترون با

1+ می گیرد سپس جفت شدن اوربیتال ها انجام می شود(اصل هوند). / اسپین 2

16 را به صورت نوشتاری نشان دهید: S مثال: آرایش الکترونی اتم

16S: 1S2 , 2S2 2P6 , 3S2 3P4

. : نوشتاری

تمرین: آرایش الکترونی ذرات زیر را به صورت نوشتاری و نمادی نشان دهید:

13Al, 19k ,25Mn , 35Br ,24Cr , 20Ca2+ , 26Fe2+ , 7N3- ,3Li+ , 27Co3+ ,16S2-

آرایش الکترونی کوتاه شده عنصرها را می توان به کمک آرایش الکترونی گاز نجیب قبل از خودشان رسم کرد .

34Se : [Ar], 3d10 ,4s2 4P مثال: 4

تمرین: آرایش الکترونی عنصرهای زیر را به کمک گاز نجیب قبل از خودشان رسم کنید:

17Cl , 31Ga , 38Sr , 53I , 33As

در آرایش الکترونی یک عنصر، شماره بزرگترین لایه شماره تناوب ومجموع الکترون های لایه آخر(لایه ظرفیت)

شماره گروه عنصر را در جدول تناوبی نشان می دهد.

15P: 1S2 ,2S2 2P6 , 3S2 3P3 اصلی یا 15 V مثال: تناوب 3 گروه

خلاصه درس و نکات فصل 1 شیمی 2 تهیه و تنظیم: خواجه پور

12

آنها در حال پرشدن است. (گروه



دانلود یک فیلم شیمی زیبا و آموزنده
| نویسنده: a | تاريخ: چهارشنبه 15 آبان 1392
Na+H2O.swf - 26 KB تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/فیلم.png


دانلود فیلم شیمی2
| نویسنده: a | تاريخ: چهارشنبه 24 مهر 1392
برای دانلود به ادامه مطلب مراجه کنید


حالت های پنجم و ششم ماده
| نویسنده: a | تاريخ: جمعه 12 مهر 1392
برای دانلود به ادامه مطلب مراجه کنید


عکس های دیدنی خطای چشم
| نویسنده: a | تاريخ: جمعه 12 مهر 1392
برای دانلود به ادامه مطلب مراجه کنید


فیلم زیبای آتش گرفتن فسفر(شیمی)
| نویسنده: a | تاريخ: پنجشنبه 11 مهر 1392
برای دانلود به ادامه مطلب مراجه کنید


فیلم زیبای انفجار نیتروژن با پر(شیمی)
| نویسنده: a | تاريخ: پنجشنبه 11 مهر 1392
برای دانلود به ادامه مطلب مراجه کنید


فیلم زیبای شیمی با کیفیت عالی
| نویسنده: a | تاريخ: پنجشنبه 04 مهر 1392
برای دانلود به ادامه ی مطلب مراجه کنید


(a-d-l)منبع

تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/982791181.gif


تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/713262518.gif







موضوعات
تبليغات
  تصویر : http://rozup.ir/up/a-d-l/Pictures/بنر سایت.gif
عضويت سريع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
ورود كاربران
آمار
آمار مطالب
کل مطالب : 302
کل نظرات : 34
آمار کاربران
تعداد اعضا : 8
آمار بازدید
بازدید کلی : 56,690
اطلاعات شما
آی پی :
54.145.83.79
مرورگر :

سیستم عامل :

امروز :
یکشنبه 29 مهر 1397





---
-
+
--- do up